verantwoordelijkheid

VRIJHEID EN VERANTWOORDELIJKHEID

“Freedom and responsibility together perform the miracle”

dalton3

Vrijheid is noodzakelijk om eigen keuzes te kunnen maken en eigen wegen te vinden. Vrijheid in het daltononderwijs is de gelegenheid krijgen om het taakwerk zelf te organiseren. De opgegeven leerstof en de eisen die daaraan worden gesteld, de tijdslimiet, de werkafspraken en de schoolregels vormen de grenzen waarbinnen de leerlingen hun vrijheid leren gebruiken. Een leerling leert verantwoordelijkheid voor zichzelf en zijn omgeving te dragen, als zijn omgeving hem daarvoor de ruimte en mogelijkheden biedt. Door leerlingen meer vrijheid te bieden kunnen zij eigen keuzes maken en een actieve leerhouding ontwikkelen. Maar vrijheid betekent niet dat alles zomaar kan en mag. Het is een taak van de leerkracht om iedere leerling een structuur te bieden om vrijheid binnen grenzen te leren hanteren. Leerlingen krijgen de ruimte om te ontdekken en te experimenteren, maar worden tegelijk ook geconfronteerd met de relatie tussen wat ze doen en wat dat oplevert. Dat is voor leerlingen een geleidelijk leerproces, waarin zelfkennis en zelfinschatting een grote rol spelen.

 

Hoe ziet u dit terug op Daltonschool De Margriet?

De leerlingen nemen verantwoordelijkheid voor de taken die onder andere op de taakbrief staan. Dit is een A4-tje waarop alle taken staan voor een bepaalde week. Achter elke taak zit een bepaald leerdoel. Gedurende de week werken de leerlingen aan deze leerdoelen. De leerlingen kijken zelf hun werk na. In elke klas wordt zelfcorrigerend materiaal neergelegd. Na het maken en nakijken van het werk kunnen leerlingen reflecteren op hun werk, taakaanpak en beleving. Indien nodig kunnen ze onderdelen van de taak verbeteren. Natuurlijk is er altijd de leerkracht of een medeleerling voor hulp.

Om leerlingen zorg te leren dragen voor de omgeving hebben we op school het huishoudelijk takenbord. Hierop staat wie verantwoordelijk is, in een bepaalde week, voor bijvoorbeeld het vegen van de klas, het verzorgen van planten / dieren en het verder schoonmaken van de klas. Natuurlijk is iedere leerling medeverantwoordelijk voor het netjes houden van de klas en zijn eigen werkplek.

Om de taak / het werk zo goed mogelijk aan te laten sluiten op het niveau van de leerling zorgt de leerkracht voor differentiatie: kinderen die extra instructie nodig hebben of willen, krijgen verlengde instructie. Kinderen die sneller dan gemiddeld de lesstof opnemen krijgen verkorte instructie en de lesstof wordt uitdagender gemaakt door een gedeelte van de basisstof te schrappen en in plaats daarvan verrijkingsstof aan te bieden. Voor deze verrijkingsstof krijgen de leerlingen ook instructie en begeleiding. Immers ook deze leerlingen moeten leren om met hun leergrenzen om te gaan. Hoe los ik een probleem op? Waar vind ik mijn hulp? De leerkracht begeleidt de leerlingen hierbij.

Naast het begeleiden van leerlingen bij de lesstof, helpt de leerkracht bij het uitvoeren en inplannen van de taken. De leerkracht biedt ruimte en tijd (taaktijd) waarin de kinderen zelfstandig aan hun taken kunnen werken. De kinderen krijgen de verantwoordelijkheid om de tijd effectief te benutten.

In het team worden verantwoordelijkheden gedeeld. Een voorbeeld hiervan zijn de verschillende werkgroepen op onze school. Deze werkgroepen organiseren o.a. activiteiten en feesten. Zo’n werkgroep bestaat uit enkele teamleden en ouders. Het team schenkt de werkgroep vertrouwen bij het vormgeven van hun plannen. De werkgroepen op hun beurt schenken de leerkrachten vertrouwen bij het  uitvoeren van de gemaakte plannen. De taken en plannen zijn op de ontwikkeling van de kinderen gericht en worden aan het eind geëvalueerd in samenwerking met de kinderraad.